Rozwój umiejętności finansowych młodzieży
Rozwój kompetencji finansowych dzieci w wieku szkolnym ma na celu rozpoczęcie pracy z pierwszym budżetem i nauczenie ich umiejętności oszczędzania. Dziecko można w tym czasie szczegółowo wprowadzić w pojęcie kieszonkowego. Jeśli będziesz mu je regularnie dawać, zacznie tworzyć swój pierwszy budżet, planując swoje przyszłe działania finansowe. Dziecko może wydać od razu otrzymane pieniądze lub może je zaoszczędzić. Około 11 roku życia dziecko rozumie, kto w rodzinie zarabia pieniądze. Dziecko w tym okresie swojego życia pensje dorosłych postrzega jako coś nierealnego, bo nie musi samodzielnie myśleć o wydatkach na żywność i mieszkanie oraz usługi komunalne. Będzie dobrze, jeśli okażesz mu więcej uwagi w tej tematyce i opowiesz mu jakie masz główne wydatki. Możesz poruszyć tematy inflacji i podatków.
Aby nauczyć dzieci planowania finansowego, umów się z nimi, aby od razu dawać im pieniądze na cały miesiąc. Wyjaśnij, że muszą odpowiednio zaplanować swoje wydatki i tak zaplanować swój budżet na cały miesiąc, aby wystarczyło im pieniędzy do końca miesiąca. Jeśli dziecko z wyprzedzeniem zwróciło się do Ciebie o pieniądze, ostrzeż je, że następnym razem nie otrzyma pieniędzy, które w tym momencie były przeznaczone na następny miesiąc.
Ważne jest, aby rodzice byli konsekwentni w swoich decyzjach. Kiedy dziecko po raz drugi nie wypełni umowy, musisz odmówić mu wydawania kieszonkowego, w przeciwnym razie nie zrozumie tej lekcji planowania swoich wydatków i oszczędzania.
Pomocne w nauce gospodarowania finansami dzieci są aplikacje. Jedną z nich jest aplikacja Fin4Family przeznaczona dla całej rodziny. Aplikacja umożliwia łatwiejsze oszczędzanie i zarządzanie kolejnymi inwestycjami. Dzięki wygodnym raportom nastolatek może zobaczyć, jak w domu rozkładają się poszczególne wydatki – to pozwoli mu zyskać świadomość, jak istotne jest sprawne planowanie finansów. W aplikacji Fin4Family możemy dodać dowolne konto, gdzie przechowujemy pieniądze. Mowa zarówno o rachunkach bankowych, jak i o prywatnych skrytkach. Dziecko może zatem uwzględnić swoje kieszonkowe i oszczędności oraz obserwować, czy udaje mu się odłożyć założoną sumę pieniędzy. Ten nowoczesny sposób, dzięki przystępnemu interfejsowi, umożliwi przeprowadzenie sprawniejszej edukacji finansowej Twojego dziecka. Twój syn lub córka będą mogli sprawniej operować budżetem i brać czynny udział w wydatkach domowych.
Dla dzieci w wieku poniżej 13 lat możesz założyć konto w banku lub wyrobić kartę bankomatową dla dziecka. Z taką propozycją wyszedł Bank PKO tworząc dedykowaną dla dzieci aplikację PKO Junior. Również w mBanku znajdziemy aplikację mBank Junior w której dziecko ma możliwość oszczędzania, a także planowania własnego budżetu. Konto dla dzieci w wieku 0-12 lat przygotował również Santander Bank. Santander Bank jest też promotorem szerokiej gamy filmów edukacyjnych Finansiaki. Każde z tych kont jest bardzo wygodne dla dziecka, a szczególnie dla rodzica, który trzyma pieczę nad wydatkami swojej pociechy i może na bieżąco kontrolować stan konta swojego dziecka.
Okres wchodzenia w dorosłość (16-18 lat): Wiedza finansowa dla licealistów
Ten wiek to próba dorosłości. Dobrze, jeśli nastolatek dostanie pracę przynajmniej na lato. Możesz mu w tym pomóc, uzgadniając się z przyjaciółmi rodziny lub innymi rodzicami, aby nastolatek nie odczuwał niepotrzebnego stresu w zupełnie obcym towarzystwie.
Warto z dzieckiem szczegółowo opracować plan finansowy na przyszłość. Porozmawiaj z nim o przyszłości o pracy w jakiej będzie się spełniało i finansowych celach jakie chce osiągnąć w ciągu najbliższych 2, 5 i 10 lat. Warto rozmawiać w tym czasie ze swoim dzieckiem o wyprowadzce z domu i podjęciu pracy na własny rachunek. Warto też rozmawiać o tym jak powinno wyglądać jego życie po 30 roku życia i co musi zacząć robić już teraz żeby to osiągnąć. Planowanie osobiste pomoże określić i osiągnąć postawione cele.
Pomyśl też o teraźniejszości, jej wymaganiach i zachciankach. Młodzi ludzie pragną żyć dniem dzisiejszym i od Ciebie zależy czy dobrze pokierujesz rozwojem swoich dzieci w tym wieku. Lata tuż przed progiem dorosłości to dynamiczny i trudny okres życia każdego człowieka. Może warto zacząć rozmawiać o własnym biznesie dzięki czemu postawisz przed swoim dzieckiem odpowiedzialny cel, który pozwoli mu na nabranie wiedzy nie tylko finansowej, ale także tej potrzebnej do rozwiązywania skomplikowanych problemów.
W tym czasie warto rozdzielić wydatki na niezbędne i dodatkowe, dzięki czemu Twoje dziecko będzie mogło zaoszczędzić środki np. na wakacyjny wyjazd. Możecie umówić się, że 10% kieszonkowego i samodzielnie zarobionych pieniędzy, np. zarobionych poprzez udzielanie korepetycji może trzymać w skarbonce na konkretny cel, a 5% w tak zwanej poduszce finansowej na koncie oszczędnościowym. Pokaż swojemu dziecku najlepsze metody zarządzania finansami osobistymi. Naucz je metody pięciu kopert, w której dzielisz miesięczny budżet przez pięć i dzielisz go na koperty. Cztery koperty to budżet na miesiąc (jedna koperta na tydzień). Piąta koperta to oszczędności, których nie można ruszyć i które mogą przydać się w nagłych przypadkach, np. w celu opłacenia wizyty u dentysty. W ten sposób powoli wprowadzasz swoje dziecko w dorosłość i wykształcasz w nim dobre nawyki oraz zapobiegliwość.
Warto zachęcać młode pokolenie do lektury interesujących książek. Odpowiednie to „Najbogatszy człowiek w Babilonie” George’a Clasona, „Money. Mistrzowska gra” – Anthony Robins, „Bogaty ojciec, biedny ojciec”, autorstwa Roberta Kiyosaki. Umiejętności finansowe swoich dzieci, tych mniejszych jak i większych możesz poprawić dzięki komiksom ekonomicznym, w których dzięki zabawnym i prostym historiom Twoje pociechy dowiedzą się wielu wspaniałych rzeczy na temat działania kapitalizmu, inwestowania, historii gospodarczej i pomysłów na biznes. Wszystko w zrozumiałym języku i na obrazkach.
Edukacja finansowa trwa całe życie, gdyż ciągle jesteśmy świadkami zmian społeczno-gospodarczych. Dorosły człowiek funkcjonuje w turbulentnym środowisku, gdzie przenikają się różne systemy gospodarcze, waluty, świat polityki i biznesu. Im szybciej Twoje dziecko nauczy się podstawowych zasad działania tego zwariowanego świata finansów, cykli koniunkturalnych, okazji inwestycyjnych oraz mniej korzystnych – oszustw finansowych, tym lepiej. Edukacja finansowa powinna odgrywać istotną rolę w życiu każdego młodego człowieka, wprowadzając go w świat pieniądza, bez którego współczesna cywilizacja nie jest w stanie funkcjonować.
